Piotry - wieś w woj. wielkopolskim

Piotry
woj. wielkopolskie, 64-305 Piotry
2020.08.15 :: .doc

Piotry (niem. Petershag) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie nowotomyskim, w gminie Miedzichowo. Wieś Piotry zlokalizowana jest przy starym trakcie pocztowym, którym z zachodu Europy, poprzez Berlin jeździły dyliżanse do Poznania i Warszawy z odgałęzieniem do Piły i dalej na wschód. Był to jeden z ważniejszych szlaków komunikacyjnych Europy.

Założenie wsi Piotry to zasługa właściciela majątku ziemskiego Lewice (Lewitz), hrabiego Haza-Radlitz, pochodzącego z zasiedziałej tu od początku XIX wieku rodziny pruskiej. Byli to wyznawcy katolicyzmu, stąd opieka nad miejscowym kościołem w Lewicach, jego odbudowa, wyposażenie oraz dotacje na utrzymanie.

Zabudowa wsi jest luźna. Poszczególne siedliska oddalone są od siebie o kilkadziesiąt do kilkuset metrów. Na początku XX wieku ostatni właściciel opracował założenia urbanistyczne dla wsi Piotry. Wzdłuż drogi z Lewic do Silnej, wydzielił działki rolne o powierzchni 20-30 ha i na tych działkach wybudował zagrody chłopskie – domy mieszkalne z przyległą oborą oraz odrębną stodołą. Siedliska ogradzane były drewnianym płotem. Zaprojektował również zagrodę sołtysa, różniącą się architektonicznie od pozostałych – bez budynków gospodarczych – pierwszą we wsi od strony Lewic. Zbudowana też została karczma pośrodku wsi, kuźnia i remiza straży pożarnej. We wsi zbudowano szkołę oraz postawiono kilka drewnianych krzyży na drogach wlotowych do wsi oraz jeden na środku. Budowle powstały z materiałów miejscowych. Fundamenty budowano z kamieni polnych, a ściany budynków stawiano z cegły z wypału polowego z miejscowej gliny i wypalanej przy użyciu drewna z okolicznych lasów. Budynki te zamieszkiwała ludność niemiecka.

Pierwsza wojna światowa skomplikowała sytuację etniczną. Po zakończeniu wojny tereny te przypadły odradzającej się Polsce i większość ludności niemieckiej przeniosła się do Niemiec, a gospodarstwa przejął polski Bank Gospodarstwa Krajowego. Za pośrednictwem tego banku Polacy kupowali opuszczane gospodarstwa.


Na granicy województw lubuskiego i wielkopolskiego - dł. 63,3 km

adres:
Pszczew - Borowy Młyn - Rybojady - Trzciel - Świdwowice - Jabłonka Stara - Piotry - Łowyń - Świechocin - Silna - Pszczew - Szarcz - Pszczew
woj. wielkopolskie, woj. lubuskie
długość trasy: 63,3 km
2020.08.15
To moja pierwsza 60-tka w życiu – lepiej późno niż wcale. Wyjeżdżając z Pszczewa w stronę Borowego Młyna, po lewej stronie minąłem pozostałości po cmentarzu żydowskim, który oficjalnie został zamknięty w latach ’70 XX wieku. Do Trzciela prowadzi prosta droga przez las długości około 15 km. Po drodze przeciąłem rzekę Obrę oraz przejechałem przez niedużą wieś Rybojady, w której zlokalizowany jest jedyny na tej trasie sklep spożywczy. Trochę dalej w Rybojadach minąłem cmentarz katolicki, gdzie ilość grobów nie przekracza ilości palców u człowieka.
Kolejna miejscowość to Trzciel ze swoją starą architektoniczną zabudową widoczną na każdym kroku. Malownicze puste uliczki mają swój niepowtarzalny urok.
Wyjeżdżając z Trzciela kieruję się do Jabłonek Starych, gdzie po drodze mijam kolejny żydowski cmentarz, a raczej jego pozostałości. Przed wjazdem do Starych Jabłonek wita mnie aleja dużych starych lip będąca pomnikiem przyrody.

Ze Starych Jabłonek pomknąłem przez las do Piotrów i z Piotrów również przez las do Łowynia. W Łowyniu kieruję się do Silnej, by zobaczyć zabytkowy budynek dawnej stacji przeprzęgowej dyliżansu konnego na trasie Warszawa – Poznań – Berlin – Hamburg. Dalej trasa prowadzi z Silnej do Pszczewa i dalej do Szarcza, gdzie za wsią drogą przez las docieram do punktu wyjazdu OW „Karina” – licznik wskazuje 63,3 km.

Kościół Rzymskokatolicki pw. Św. Wojciecha w Trzcielu

adres:
Kościół Rzymskokatolicki pw. Św. Wojciecha
woj. lubuskie, 66-320 Trzciel, Plac Wolności
2020.08.15
Kościół parafialny w Trzcielu pw. Św. Wojciecha Biskupa i Męczennika założono zapewne w XII wieku. W aktach wspomina się go dopiero w 1510r. – „Trzciel, Młyn Mitręga, Jabłonka oraz filialna parafia w Rybojadach i Sierczu.” W roku 1625 kościół św. Wojciecha staje się kościołem parafialnym – od tego bowiem momentu zaczynają się jego księgi, jako księgi kościoła parafialnego. Z zachowanych maszynopisów wynika, iż kościół św. Wojciecha trzy razy uległ spaleniu: w 1655r., 1737r., oraz 1809r. Wówczas to kościół był konstrukcji drewnianej.
Obecny kształt świątyni wzniesiono 1824 roku w stylu neogotyckim na miejscu starszej budowli. Decyzję o odbudowie podjął ówczesny właściciel posiadłości Trzciela, oraz patron kościoła rzymskokatolickiego. Kościół nie miał wieży, a dwa dzwony były zawieszone na osobno wybudowanej obok świątyni dzwonnicy. W 1901 roku została ukończona budowa wieży kościelnej, która ma 42 metrów wysokości. Wieża zwieńczona jest wysokim krzyżem metalowym. W kopule wieży świątyni w małej metalowej skrzynce Hest umieszczona dokumentacja budowy wieży. W dniu 23 grudnia 1900 roku w wieży zostały zawieszone dzwony i natychmiast zostały wypróbowane. W dniu 23 września 1903 roku na wieży budowli został zamontowany zegar wykonany w Głogowie. W latach 1928 – 1929 przeprowadzono kapitalny remont świątyni m.in: oblicowano zewnętrzne ściany tzw. murem pruskim, położono nowy dach, wyposażono wnętrze, oraz dobudowano przedsionek łączący budowlę z wieżą. Budowla posiada barokowe wyposażenie wnętrza.